1 Aralık 2020 Dünya AIDS Günü

                                                1 ARALIK DÜNYA AIDS GÜNÜ 2020    

   Dünya Sağlık Örgütü tarafından korunmayı ve farkındalığı arttırmak amacıyla 1988  yılında1 Aralık günü “Dünya AIDS Günü” olarak kabul edilmiştir. Küresel sağlık kampanyası olan Dünya AIDS Günü’nün bu yılki sloganı Dünya Sağlık Örgütü tarafından“Küresel Dayanışma ve Ortak Sorumluluk”  olarak tanımlanmıştır.

        Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı (UNAIDS) 2020 yılı raporuna göre; dünyada HIV epidemisinin başlangıcından günümüze kadar 75,7 milyon kişi HIV ile enfekte olmuş ve 32.7 milyon kişi ise AIDS ile ilişkili hastalıklar nedeni ile hayatını kaybettiği belirtildi.

            T.C. Sağlık Bakanlığı açıklamasına göre,  HIV/AIDS açısından hastalığın az sıklıkla görüldüğü ülkeler arasında yer almakla birlikte son yıllarda vaka sayılarında artış izlenmektedir. 01 Ocak- 01 Aralık 2020 tarihi itibarıyla 1461 HIV pozitif kişi ve 31 AIDS vakası olmak üzere toplam 1492 vaka doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirilmiştir. Bildirimi yapılan vakaların % 85,9’u erkek, % 14,1’i ise kadındır. Vakaların % 13,9’u yabancı uyrukludur. 2020 yılında bildirimi yapılan vakalardan 25-29 yaş grubu, diğer yaş gruplarına göre daha fazla sayıda olduğu görülmektedir. Ülkemizde, ilk vakanın görüldüğü 1985 yılından 01 Aralık 2020 tarihine kadar doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirimi yapılan 25.809 HIV pozitif kişi ve 1958 AIDS vakası mevcuttur. Vakaların % 81’i erkek, % 19’u kadın olup % 15,6’sı yabancı uyruklu kişilerden oluşmaktadır. Bulaş yoluna göre dağılıma bakıldığında, ülkemizde bildirimi yapılan vakaların % 51’inin bulaş yolu bildirilmemiştir. Bulaş yolu bildirilen vakalar içerisinde cinsel yolla bulaş %97, damar içi madde kullanımı yoluyla bulaş %2 ve anneden bebeğe geçiş ise %1,4’dür. 

      Uluslararası hastalık ile mücadelede; Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı kapsamında küresel hedefler belirlenmiştir. Söz konusu Küresel Hedefler doğrultusunda; tüm dünyada AIDS İlişkili Ölüm sayısının, 2020 yılında 500.000, 2030 yılında 200.000’e düşürülmesi, HIV ile enfekte olduğu tespit edilen kişilerin %90’ının tedaviye erişiminin sağlanması ve tedavi görenlerin %90’ında viral supresyonun sağlanması gerekmektedir. Hastalığın önleme çalışmaları kapsamında ise; yeni HIV enfekte vaka sayısının %75 azaltılması, HIV enfekte yenidoğan sayısının sıfır olması hedeflenmektedir.

HIV enfeksiyonu; korunmasız her türlü cinsel temas,  virüs ile bulaşmış kan nakli, virüs ile bulaşmış enjektör iğnesini paylaşmak ya da böyle bir iğnenin batması veya anneden bebeğe gebelik döneminde, doğum sırasında veya doğum sonrasında emzirmeyle bulaşabilmektedir.

HIV pozitif kişilerle aynı iş yerinde çalışmakla, aynı okulda okumakla, aynı ortamda bulunmakla, ortak çatal kaşık kullanmakla; dokunmak ve tokalaşmakla; telefon, kitap, defter gibi araçlar ile duş-banyo alanlarını, havuzları, tuvaletleri ortak kullanmakla, böcek ısırması ve sinek sokması ile HIV enfeksiyonu bulaşmamaktadır.

Uzmanlar ülkemizde HIV/AIDS açısından hastalığın az sıklıkla görüldüğü ülkeler arasında yer almakla birlikte, son yıllarda vaka sayılarında artış izlendiğini, bu nedenle  HIV riski konusunda toplumsal farkındalığın, bilgi ve duyarlılığın oluşması için virüsün bulaşma ve korunma yolları ile ilgili kapsamlı eğitimler yapılması gerektiğini vurgulamışlardır.

HIV enfeksiyonun önlenebilir bir hastalık ve korunma önlemlerinin tedaviden çok daha etkili ve ucuz olması nedeniyle; Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Gençlik Danışma Birimi (ESOGÜ-GEDAB)  gençleri HIV/AIDS'le ilgili bilinç ve duyarlılık düzeyinin yükseltilmesini ve kendi sağlıklarını koruma bilincini geliştirmelerine katkıda bulunmak amacı ile web sitesi üzerinden bilgilendirmeler yapmaktadır.