1 ARALIK DÜNYA AIDS GÜNÜ 2021

      Dünya Sağlık Örgütü tarafından korunmayı ve farkındalığı arttırmak amacıyla 1988  yılında1 Aralık günü “Dünya AIDS Günü” olarak kabul edilmiştir. Küresel sağlık kampanyası olan Dünya AIDS Günü’nün bu yılki sloganı Dünya Sağlık Örgütü tarafından “Eşitsizliklere son verin. AIDS'i bitirin / End inequalities. End AIDS.”  olarak tanımlanmıştır.

Dünya Sağlık Örgütü –WHO, HIV/AIDS 2021 yılı raporuna göre; HIV, dünya çapında milyonlarca insanı etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Dünya son yıllarda önemli ilerlemeler kaydetmiş olsa da, COVID-19 eşitsizlikleri ve hizmet kesintilerini arttırdığı için 2020 yılında önemli küresel hedeflere ulaşılamadığını açıkladı. Dünyada HIV epidemisinin başlangıcından günümüze kadar 75,7 milyon kişi HIV ile enfekte olmuş ve 36.3 milyon kişi AIDS ile ilişkili hastalıklar nedeni ile hayatını kaybettiği belirtildi.

      T.C. Sağlık Bakanlığı açıklamasına göre,  HIV/AIDS açısından hastalığın az sıklıkla görüldüğü ülkeler arasında yer almakla birlikte son yıllarda vaka sayılarında artış izlenmektedir. 01 Ocak- 01 Aralık 2020 tarihi itibarıyla 2076 HIV pozitif kişi ve 46 AIDS vakası olmak üzere toplam 2122 vaka doğrulama testi pozitif tespit edilerek bildirilmiştir. Bildirimi yapılan vakaların % 84,6’u erkek, % 15,4’i ise kadındır. Vakaların % 14,1’u yabancı uyrukludur. 2020 yılında bildirimi yapılan vakalardan 25-29 yaş grubu, diğer yaş gruplarına göre daha fazla sayıda olduğu görülmektedir.

      HIV, enfekte insanlardan kan, anne sütü, meni ve vajinal salgılar gibi çeşitli vücut sıvılarının değişimi yoluyla bulaşabilir. HIV ayrıca hamilelik ve doğum sırasında bir anneden çocuğuna bulaşabilir. Kişiler, öpüşme, sarılma, tokalaşma veya kişisel nesneleri, yiyecek veya suyu paylaşma gibi sıradan günlük temaslar yoluyla enfekte olamazlar.

HIV enfeksiyonunun tedavisi yoktur. Bununla birlikte, fırsatçı enfeksiyonlar da dahil olmak üzere etkili HIV önleme, teşhis, tedavi ve bakıma erişimin artmasıyla birlikte, HIV enfeksiyonu, HIV ile yaşayan kişilerin uzun ve sağlıklı yaşam sürmelerini sağlayan, yönetilebilir bir kronik sağlık durumudur. İnsan immün yetmezlik virüsü (HIV), bağışıklık sistemini hedef alır ve sağlıklı bağışıklık sistemine sahip kişilerin savaşabileceği birçok enfeksiyona ve bazı kanser türlerine karşı insanların savunmasını zayıflatır. Virüs, bağışıklık hücrelerinin işlevini yok ettiğinden ve bozduğundan, enfekte olmuş kişiler yavaş yavaş bağışıklık yetmezliği kazanırlar. Bağışıklık fonksiyonu tipik olarak CD4 hücre sayısı ile ölçülür. HIV enfeksiyonunun en ileri aşaması, kişiye bağlı olarak tedavi edilmezse gelişmesi uzun yıllar alabilen edinilmiş immün yetmezlik sendromudur (AIDS). AIDS, belirli kanserlerin, enfeksiyonların veya diğer ciddi uzun vadeli klinik belirtilerin gelişmesiyle tanımlanır. HIV semptomları, enfeksiyonun evresine bağlı olarak değişir. HIV ile yaşayan insanlar, enfekte olduktan sonraki ilk birkaç ayda enfeksiyonu bulaştırma riski yüksektir. Kişiler, çoğu zaman enfekte olduklarından ve enfeksiyonu bulaştırdıklarından habersizdir. İlk enfeksiyondan sonraki ilk birkaç hafta içinde insanlar hiçbir belirti veya hastalık yaşamayabilir. Enfeksiyon giderek bağışıklık sistemini zayıflattığından, şişmiş lenf düğümleri, kilo kaybı, ateş, ishal ve öksürük gibi başka belirti ve semptomlar geliştirebilirler. Tedavi olmadan, tüberküloz (TB), kriptokokal menenjit, ciddi bakteriyel enfeksiyonlar ve lenfomalar ve Kaposi sarkomu gibi kanserler gibi ciddi hastalıklar da geliştirebilirler.

       HIV enfeksiyonun önlenebilir bir hastalıktır. Korunma önlemlerinin tedaviden çok daha etkili ve ucuz olması nedeniyle; Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Gençlik Danışma Birimi (ESOGÜ-GEDAB)  gençleri HIV/AIDS'le ilgili bilinç ve duyarlılık düzeyinin yükseltilmesini ve kendi sağlıklarını koruma bilincini geliştirmelerine katkıda bulunmak amacı farkındalık, bilgilendirme etkinlikleri, akran eğitimi ve danışmanlık hizmetleri vermektedir. Ayrıca web sitesi https://gedab.ogu.tr üzerinden bilgilendirmeler yapmaktadır.